สภากาแฟเมืองหลวง

 

เช้านี้ที่ร้านกาแฟเฮียเพ้งหน้าหมู่บ้าน

ลมเช้าเอื่อย ๆ พัดกลิ่นกาแฟดำลอยคลุ้งปนเสียงไก่ขันปลายซอย

สมาชิกสภากาแฟทยอยกันมาครบหน้าเร็วกว่าทุกวัน

เหตุเพราะเมื่อวานหวยออก

บางคนมาด้วยสีหน้าผู้ชนะ

บางคนมาด้วยสีหน้าผู้เสียสละเพื่อสังคม

แต่วันนี้เรื่องหวยเป็นเพียงกับแกล้ม

ของจริงที่เคี้ยวกันมันปาก คือข่าวการลาออกของอธิบดีกรมฝนหลวง

ลุงมีวางแก้วกาแฟดังปึ้ง

 “ไอ้ห่า… อธิบดีฝนหลวงลาออกแล้ว ทีนี้ใครจะมาทำฝนให้ล่ะวะ”

ทิดจ้อนหัวเราะหึ

 “ลุง… อธิบดีเขาไม่ได้ขึ้นเครื่องไปโปรยสารเองหรอก เขามีลูกน้อง”

ท่านมหานิ่ม ทายกวัด

ผู้มีนิสัยอ่านข่าวละเอียดกว่าฉลากกินแบ่ง

 เอ่ยเสียงเรียบ

 “เห็นว่า หลานรัฐมนตรีขอดูงบประมาณ ท่านไม่ให้ดู

เพราะมีส่วนได้เสียกับงานประมูล ทีนี้พอไม่ให้ดู

ก็ไปร้องเรียนท่านรัฐมนตรี… แล้วมาตรการกดดันก็เริ่มตามมา”

โต๊ะกาแฟทั้งโต๊ะเงียบไปครู่หนึ่ง

 ไม่ใช่เพราะเข้าใจเรื่องงบประมาณราชการ

 แต่เพราะเริ่มเข้าใจเรื่อง ‘มนุษย์’

จากนั้นเสียงก็อื้ออึงขึ้นเหมือนเดิม

 ต่างคนต่างวิเคราะห์การเมืองระดับโลก

 ทั้งที่ยังค้างค่ากับข้าวร้านป้าแฉล้มอยู่สามวัน

บางคนว่าอธิบดีคนนี้ซื่อเกินไป

 บางคนว่ารัฐมนตรีกดดันเกินไป

 บางคนว่าเรื่องนี้ต้องมีอะไรลึกกว่านี้แน่

แต่ไม่ว่าเสียงส่วนใหญ่ของสภากาแฟจะลงมติอย่างไร

 มันก็ไปไม่ถึงหูใครที่มีอำนาจอยู่ดี

เพราะสภากาแฟไม่มีงบประมาณ

 ไม่มีอำนาจสั่งย้าย

 และไม่มีใครกลัว

ที่นี่มีแค่กาแฟแก้วละยี่สิบ

 กับความเห็นที่แจกฟรีไม่อั้น

ชาวบ้านตาดำ ๆ อย่างพวกเขา

 ไม่ได้อยากรู้ว่าใครโกงใคร

 ใครกดดันใคร

 ใครย้ายใคร

เขาอยากรู้แค่ว่า

 ปีนี้ฝนจะมาตอนไหน

 ข้าวจะได้ปลูกหรือไม่

 กับข้าวจะแพงขึ้นอีกหรือเปล่า

ส่วนคนที่เข้ามาบริหารบ้านเมือง

 จะกิน จะโกง จะรับ จะให้ กันอย่างไรนั้น

 ชาวบ้านก็ทำได้เพียงนั่งฟังข่าว

 แล้วถอนหายใจใส่แก้วกาแฟ

ลุงมีจิบกาแฟคำสุดท้ายก่อนลุก

 พูดทิ้งท้ายเหมือนบทสรุปของสภากาแฟประจำวัน

“ไม่เป็นไรหรอก… เดี๋ยวเลือกตั้งรอบหน้า

 เขาก็คงมาแจกค่ารถเราใหม่”

ทิดจ้อนถามกลับ

 “เท่าเดิมห้าร้อยไหมลุง”

ลุงมีส่ายหน้าเบา ๆ

“ของมันแพงขึ้นทุกอย่างแล้ว

 หวังว่าเขาจะขึ้นราคาน้ำใจตามตลาดบ้างก็ยังดี”

ลุงเคน

เด็กเก็บเศษอาหารโต๊ะจีน

 เย็นวันนั้น แสงตะวันรอนๆ

กำลังจะลับขอบฟ้าหลังคาตึกแถว

ไอ้เก้าเพิ่งเดินเตะฝุ่นกลับจากโรงเรียนมาถึงหน้าบ้าน

เสียงแม่แว่วมาจากข้างในครัว "ไอ้เก้า... เย็นนี้สมาคมจีนเขามีงานแต่งนะ"

แค่นั้นแหละ

ข่าวก็แพร่กระจายไปเร็วยิ่งกว่าไฟลามทุ่งในหมู่พวกเด็กแสบละแวกนั้น

เราไม่ได้ยินดีปรีดากับการไปร่วมเป็นสักขีพยาน

ในความรักของบ่าวสาวหรอกครับ

แต่เรายินดีกับ "ของเหลือ" บนโต๊ะจีนต่างหาก

งานแต่งสมาคมจีนยุคนั้น

อาหารการกินเขาจัดเต็ม โต๊ะจีนสิบที่นั่ง

อาหารวางเรียงรายจนล้นโต๊ะ

แขกเหรื่อกินกันไม่หมดหรอก

มันเป็นจารีตกลายๆ ว่าต้องเหลือไว้บ้างเพื่อความโก้หรู

แต่ไอ้ความเหลือเหล่านั้นแหละ คือสวรรค์ชั้นดีของพวกเรา

หัวค่ำ ไอ้ขวัญเพื่อนซี้ก็มาตะโกนเรียกหน้าบ้าน

"เฮ้ยไอ้เก้า! ไปเว้ย ไปจัดโต๊ะจีนกัน!"

เก้าสวนกลับไป "จะรีบไปไหนวะ แขกยังไม่ทันได้นั่งเลย"

"เออหน่า ไปเล่นรอแถวนั้นแหละ"

พวกเด็กก็ไปเล่นซนกันจนเหงื่อซก

แอบชะเง้อคอมองแขกที่เริ่มทยอยนั่งประจำโต๊ะ

กลิ่นอาหารหอมฉุยลอยมาเตะจมูกน้ำลายสอ

เป็นช่วงเวลาที่ยาวนานที่สุดในชีวิตของเด็กหิวโซ

พอเริ่มเห็นแขกบางโต๊ะลุกจากเก้าอี้

ทีมงานเก็บจานเริ่มเดินสายปฏิบัติการ

นี่แหละสัญญาณนกหวีดเริ่มเกม!

พวกเด็กกรูกันเข้าไปเหมือนฝูงมดรุมตอมซาก

อาหารที่เหลือพร่องไปไม่เท่าไหร่

ก็โดนกวาดลงถุงพลาสติกที่เตรียมมา

บางครั้งถุงที่เตรียมมาก็ไม่พอ ก็ต้องอาศัยเทรวมๆ กันไป

ยิ่งผสมกันนัวเนียยิ่งอร่อย

ขาหมูเอย ผัดหมี่เอย รวมกันอยู่ในถุงเดียว

แม้แต่น้ำอัดลมหลากสีที่แขกเหลือทิ้งไว้ในแก้ว

เราก็เทรวมเข้าด้วยกัน หวานแหว่งปนเปกันไป

กลับไปถึงบ้านให้แม่อุ่นร้อนหน่อย

อร่อยเหาะอย่าบอกใครเชียว

นั่นคือวิถีของความจน

หรือจะเรียกว่าความขาดแคลนก็ตามแต่จะเอ่ยนาม

มันเป็นแรงผลักดันให้ชีวิตต้องดิ้นรน เพื่อให้อิ่มท้องไปมื้อหนึ่ง

วันเวลาผ่านไปจนป่านนี้

ภาพจำเหล่านั้นก็ยังไม่จางหาย

บางครั้งเวลาไปงานเลี้ยงโต๊ะจีน

เห็นเงาวูบวาบของเด็กๆ แอบโผล่มาแถวขอบโต๊ะ

ก็นึกถึงอดีต อดไม่ได้ที่จะคอยตักอาหารที่เหลือแยกใส่กล่องไว้ให้พวกแก

สำหรับแขกเหรื่อเหล่านั้น

มันอาจเป็นเพียงเศษอาหารที่ต้องทิ้งลงถัง

แต่สำหรับบางชีวิต...

มันคืออาหารวิเศษที่ช่วยประทังความหิวให้ผ่านไปได้อีกคืนหนึ่ง


ลุงเคน

เมื่อพระเกศโมลีกลายเป็นทองเหลือง

หลังฝนซา กลิ่นดินชื้นลอยคลุ้งไปทั่วลานวัด

ต้นโพธิ์หน้าศาลาเหมือนจะเขียวขึ้นกว่าทุกวัน

หยดน้ำค้างเกาะปลายใบสั่นระริกเหมือนยังไม่อยากตก

เณรเคนเดินช้า ๆ ออกจากกุฏิ 

หลังนั่งกรรมฐานยาวกว่าปกติ

ใจนิ่ง…แต่หูยังได้ยินเสียงโลก

เสียงโลกวันนี้ ไม่ใช่เสียงลม ไม่ใช่เสียงนก

แต่เป็นเสียงข่าว

ข่าวที่ว่ามีคนคิดจะถอด “พระเกศโมลีทองคำ”

ไปขาย เพื่อซื้อที่ถวายวัด

ฟังดูเหมือนบุญใหญ่

แต่พอไปถึงร้านทอง กลับกลายเป็นทองเหลือง

เรื่องนี้ทำให้เณรเคนยิ้มมุมปาก

ไม่ใช่ยิ้มขำคน

แต่ยิ้มขำกิเลส

หลวงตาเคยพูดไว้ว่า

“ของบางอย่าง…ไม่ได้ปลอมที่เนื้อโลหะ

แต่มันปลอมตั้งแต่เจตนา”

พระเกศนั้น ถูกเก็บไว้ในห้องอย่างดี

จะเอาออกมาประดับเศียรพระก็เฉพาะวันมีงาน

เณรเคนนึกถึงคำหลวงตาอีกครั้ง

“คนบางคน เอาพระพุทธเจ้าออกมาใช้เฉพาะวันที่ต้องการโชว์ศรัทธา

แต่วันที่ต้องใช้ธรรมะ กลับเก็บท่านใส่ตู้”

พระเกศโมลี กลายเป็นเหมือนทองในงานแต่งงานชาวบ้าน

มีไว้ให้คนเห็นว่า “ฉันก็มี”

ต่างกันแค่ว่า…

อันหนึ่งประดับคน

อีกอันประดับพระ

แต่เจตนาเดียวกัน

กลัวขโมย

กลัวหาย

กลัวคนไม่เห็นค่า

ทั้งที่ของถวายเป็นพุทธบูชา

เขาถวายเพราะอยาก “ให้พ้นจากความเป็นเจ้าของ”

แต่คนรุ่นหลัง กลับ “ยึดให้แน่นกว่าเดิม”

หลวงตาเคยหัวเราะเบา ๆ แล้วบอกเณรเคนว่า

“เวลาคนถวายของให้พระพุทธเจ้า

เขาปล่อยวาง

แต่เวลาพระรับไว้

กลับยึดแทนโยม”

เณรเคนยืนมองพระประธานในโบสถ์

เศียรพระว่างเปล่า

ว่าง…แต่ดูสง่างามกว่าทุกวันที่ประดับเกศโมลี

เพราะวันนี้ไม่มีอะไร “ห้อยความอยาก” ไว้บนพระเศียร

ลมพัดผ่านหน้าต่างโบสถ์เข้ามาเย็น ๆ

เณรเคนนึกถึงคำหนึ่งของหลวงตาที่ฝังใจ

“คนที่คิดจะเอาของบนหัวพระไปขาย

ไม่ได้กำลังซื้อที่ดินให้วัด

แต่กำลังขายศรัทธาเพื่อซื้อความดีให้ตัวเอง”

บางคนอาจมองว่าเป็นเรื่องเล็ก

เป็นเพียงโลหะชิ้นหนึ่ง

แต่หลวงตาสอนว่า

“ของบางอย่าง ราคาไม่อยู่ที่ตลาดทอง

แต่อยู่ที่ตลาดกรรม”

ทองคำหรือทองเหลือง ไม่สำคัญเท่า

ใจที่คิดจะถอดพระพุทธเจ้าออกจากที่ของท่าน

เพื่อเอาไปแลกกับที่ดิน

เณรเคนถอนหายใจเบา ๆ

ลูกที่ขายเนื้อพ่อเพื่อหากิน

จะเรียกว่ากตัญญูหรือไม่…ไม่ต้องตอบ

กรรมจะตอบเอง

และเณรเคนก็เผลอพึมพำคำของอาจารย์ยอดออกมาโดยไม่รู้ตัว

“แรงใดในโลก เสมอด้วยแรงกรรมไม่มี”

ลุงเคน 

หลวงปู่ขำ วัดห้วยพลู

 

หากจะกล่าวถึงตำนานเกจิอาจารย์รุ่นปู่ รุ่นทวด 

แห่งเมืองนครปฐมชื่อของ “หลวงปู่ขำ” 

แห่งวัดห้วยพลู ต้องถูกจารึกไว้ในลำดับต้นๆ 

ในฐานะพระผู้ทรงอภิญญาที่มีประวัติโลดโผนไม่แพ้ใคร 

ท่านไม่ได้มาพร้อมกับความนุ่มนวลเพียงอย่างเดียว 

แต่มาพร้อมกับ "ตบะ" และ "บารมี" 

ที่สยบได้แม้กระทั่งวิญญาณร้ายและนักเลงหัวไม้ในสมัยนั้น

อิฐจากวัดร้าง... และอาถรรพ์ที่ถูกสยบ

ในยุคที่วัดห้วยพลูยังเป็นเพียงสำนักสงฆ์รกชัฏริมน้ำ 

หลวงปู่ขำท่านเริ่มสร้างวัดด้วยความเด็ดเดี่ยว 

เรื่องแปลกมันอยู่ตรงที่ท่านเลือกไปขนอิฐมาจาก 

“วัดโบสถ์” ซึ่งเป็นวัดร้างเก่าแก่ที่มีคำเล่าลือว่า “เฮี้ยน” 

จนชาวบ้านไม่กล้าแม้แต่จะเดินเฉียด เพราะเจ้าที่แรงเหลือใจ

แต่สำหรับหลวงปู่ขำ 

ท่านเดินดุ่มเข้าไปเจรจากับสิ่งลี้ลับเหล่านั้นด้วยวิถีของสงฆ์ผู้มีวิชา 

ท่านขนอิฐเหล่านั้นมาสร้างโบสถ์ 

สร้างวิหารที่วัดห้วยพลูจนสำเร็จ 

ว่ากันว่าที่ท่านทำแบบนั้นได้เพราะ "วาจาสิทธิ์" 

และอำนาจจิตที่แข็งแกร่งเกินกว่าสัมภเวสีหน้าไหนจะต่อกร

ยุคที่นักเลงครองเมือง... แต่ต้องสยบให้ผ้าเหลือง

ลุ่มแม่น้ำนครชัยศรีสมัยก่อน 

ไม่ใช่ที่สำหรับคนขวัญอ่อน 

นักเลงสมัยนั้นเขา "ของจริง" 

ใครว่าดี ใครว่าเหนียว ต้องมาลองดีกับหลวงปู่ที่วัดห้วยพลูเสมอ 

มีเรื่องเล่าว่านักเลงดีหลายรายตั้งใจจะมา "ลองของ" กับท่าน

แต่พอเห็นสายตาและคำพูดเพียงไม่กี่คำของหลวงปู่ขำ 

บางคนถึงกับเข่าทรุด หรือบ้างก็ถึงกับละพยศ 

ยอมก้มกราบขอเป็นลูกศิษย์กันถ้วนหน้า

ท่านไม่ได้ดุด้วยโทสะ แต่ท่านดุด้วย "ความจริง"

ใครมาดีท่านเมตตา ใครมาข่มท่านสยบด้วยบารมีธรรม

อมตะแห่งรูปหล่อ... และศรัทธาที่ไม่เลือนหาย

แม้สังขารท่านจะล่วงลับไปตั้งแต่อดีตสมัย 

(ว่ากันว่าช่วงปลายอยุธยาถึงต้นธนบุรี) 

แต่ความขลังของท่านไม่เคยจางหาย ในปี พ.ศ. 2451 

หรือเมื่อกว่าร้อยปีก่อน 

ชาวบ้านที่ได้รับสืบทอดเรื่องราวความศักดิ์สิทธิ์

จึงได้ร่วมใจกันสร้าง รูปหล่อจำลอง ของท่านขึ้นมา

ที่แปลกคือ แม้กาลเวลาจะผ่านไปนานเพียงใด 

ความรู้สึก "อุ่นใจ" 

ของคนที่ไปกราบไหว้ท่านที่ริมน้ำนครชัยศรีนั้นยังคงเดิม 

เหมือนหลวงปู่ยังคงนั่งตรวจตรา 

ดูแลลูกหลานชาวห้วยพลูอยู่เสมอ 

ใครที่ครอบครองวัตถุมงคลของท่าน 

ไม่ว่าจะเป็นรุ่นปี 2536 หรือรุ่นใดก็ตาม 

ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า "ถ้าไม่แน่จริง 

คนนครปฐมเขาไม่หวงกันขนาดนี้หรอก"

เรื่องของหลวงปู่ขำ 

ไม่ใช่แค่เรื่องของพระเครื่องหรือความเหนียว 

แต่มันคือเรื่องของ "หัวใจ" ของพระเถระยุคเก่า 

ที่สร้างวัดท่ามกลางดงนักเลงและวิญญาณร้าง

มาได้ด้วยพลังแห่งพุทธคุณโดยแท้ 

ใครผ่านไปแถวนครชัยศรี 

ลองแวะไปกราบท่านที่ริมน้ำดูเถิดครับ 

แล้วจะรู้ว่าความขลังแบบโบราณที่สัมผัสได้ด้วยใจ... เป็นอย่างไร!

ลุงเคน

งานศพ...ที่ศพไม่ได้สั่ง

 

ชาวบ้านร้านตลาดนั้น ประหลาดอยู่อย่าง...

ยามคนอยู่ไม่ใคร่จะสนใจถามไถ่ว่าอดหรืออิ่ม 

แต่พอคนสิ้นลมละสังขารเท่านั้นแหละ 

ความเป็นหูเป็นตาแทนญาติมิตรจะทำงานขึ้นมาทันที

ทิดมั่น แกเป็นคนประเภท "เสือซุ่ม" 

เมียตายแทนที่จะร้องห่มร้องไห้ป่าวประกาศให้ก้องทุ่ง 

แกกลับทำตัวเหมือนคนทำของหายแล้วหาเจอคนเดียว 

แกแจ้งราชการเสร็จสรรพ ก็จัดการ "ฌาปนกิจ" 

แบบ Private หรือจะเรียกแบบฝรั่งให้โก้ก็คือ Exclusive ส่วนตัวสุดขีด 

ใช้ฟืนที่หามาได้ประเคนไฟลงไป 

ส่งเมียขึ้นสวรรค์ด้วยมือเปล่า ๆ ของแกเอง 

แล้วกวาดเถ้ากระดูกไปไว้โคนไม้ 

เป็นอันจบพิธีแบบไม่ต้องพึ่งทายกให้เสียเวลา

แต่พอกลิ่นไหม้จางลง เสียง "นินทา" กลับหนาขึ้นมาแทน!

ป้าสายข้างบ้านที่ปกติไม่เคยแม้จะส่งแกงสักถ้วยให้เมียทิดมั่นตอนป่วย 

กลับเป็นเดือดเป็นแค้นขึ้นมาเสียฉิบ 

“ดูซิ...นังขวัญมันอาภัพ ผัวใจดำทำเหมือนเผาตอไม้ 

ไม่บอกพระบอกเจ้า ไม่เกรงใจประเพณีอันดีงาม!”

เณรเคน ท่านนั่งรำพึง...ประเพณีอันดีงามที่ว่าน่ะหรือ?

เณรเคยไปนั่งเป็นพร็อพบนอาสนะในงานศพ "ผู้มีเกียรติ" มาก็มาก 

เห็นพิธีกรพ่นน้ำลายสาธยายเกียรติประวัติผู้ตายเสียจนนึกว่าเทวดาจุติมาเกิด 

ทั้งที่ตอนอยู่เจ้าตัวอาจจะชอบกินสินบนมากกว่ากินข้าวเสียด้วยซ้ำ

แขกเหรื่อที่มาร่วมงานน่ะหรือ? 

ปากก็บอกว่ามาด้วยความอาลัย 

แต่หูนั้นคอยฟังเสียงพระว่าเมื่อไหร่จะสวด "จบ" เสียที 

“พระท่านจะรีบไปไหนนะ สวดรวบรัดเหลือเกิน” รายหนึ่งบ่น 

“เออ...สวดเร็วก็ดี ฉันจะได้รีบกลับไปดูละครน้ำเน่าตอนจบ” อีกรายตอบสวน

ในขณะที่เจ้าภาพกำลัง "ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ" 

ด้วยการสั่งพวงหรีดดอกไม้สดที่พรุ่งนี้ก็กลายเป็นขยะกองโต 

และจ่ายค่าเช่าศาลาแพงระยับเพื่อ "รักษาหน้า" 

ป้าอีกคนในงานราชพยาบาลกลับบ่นอุบว่า 

“อารัมภบทยาวจริงแม่คุณ 

เอ่ยชื่อแขกผู้มีเกียรติจนจะครบทั้งอำเภออยู่แล้ว ฉันต้องรีบไปรับหลาน!”

นี่แหละหนอ...ความหมายของงานศพยุคใหม่ 

มันคือการ "แสดง" มากกว่าการ "ปลง"

เณรเคนถอนใจอีกครั้ง 

นึกถึงทิดมั่น...

แกคงเป็นคนเดียวในหมู่บ้านที่เข้าถึงหัวใจของความตายจริง ๆ 

แกไม่ได้เอาศพเมียไปเป็นเครื่องมือสร้างภาพพจน์ 

แกเผาความรัก ความผูกพัน 

และความเศร้าไปพร้อมกับกองฟืนนั้น 

แล้วคืนร่างที่เหลือให้กลายเป็นปุ๋ยแก่ต้นไม้

ส่วนคนที่ด่าทิดมั่นน่ะหรือ? 

ก็คือคนที่ไม่ได้ช่วยออกค่าฟืนสักกิ่งเดียว 

แต่กลับอยากเข้ามา "บริหารจัดการ" ความตายของคนอื่นเสียเหลือเกิน

“คนเรามักเก่งเรื่องการจัดฉากให้คนอื่นดู 

แต่ลืมไปว่า...ท้ายที่สุดแล้ว บนกองฟืนนั้น 

เราต่างก็เหลือเพียงเถ้ากระดูกเท่ากันหนึ่งกำมือ 

จะเผาด้วยเครื่องเพชรหรือเผาด้วยกิ่งมะม่วง 

ผลลัพธ์มันก็คือความว่างเปล่าอย่างเดียวนั่นแหละ!”

ลุงเคน