กลิ่นกาแฟโบราณหอมกรุ่นโชยมาจากร้าน "เฮียเพ้ง"
ยามเช้าตรู่วันนี้
บรรยากาศคึกคักเป็นพิเศษ
ไม่ใช่เพราะปาท่องโก๋ทอดเสร็จใหม่ๆ
แต่เป็นเพราะหนังสือพิมพ์หลายฉบับ
ที่วางแผ่หราอยู่บนโต๊ะไม้ตัวยาว
ข่าวใหญ่หน้าหนึ่งสะดุดตาคนทั้งตลาด:
"สั่งสอบปมทุจริตสอบข้าราชการส่วนท้องถิ่น"
"ข้าว่าแล้วไง! มันจะไปเหลืออะไรล่ะยุคนี้"
ลุงแก้ว ข้าราชการบำนาญขาประจำ
เคาะนิ้วลงบนพาดหัวข่าวพลางถอนหายใจยาว
"เด็กมันอ่านหนังสือแทบล้มประดาตาย
สุดท้ายแพ้คนมีเส้น มีเงินจ่ายใต้โต๊ะ"
น้าสมชาย พ่อค้าหมูปิ้งที่กำลังนั่งคีบบุหรี่
รีบยื่นหน้าเข้ามาแจมทันที
"จริงพี่แก้ว! ลูกสาวข้างบ้านผมเนี่ย
จบเกียรตินิยมมานะ ไปสอบรอบนี้
มั่นใจมากว่าทำได้
แต่พอผลออกมา...
รายชื่อคนผ่านดันมีแต่ลูกท่านหลานเธอในท้องถิ่นทั้งนั้น
เขาว่ากันว่าค่า 'ตั๋ว' รอบนี้เหยียบหลักแสนหลักล้านเลยนะพี่!"
จู่ๆ ผู้ใหญ่คง ผู้ใหญ่บ้านที่เพิ่งเดินเข้ามาสั่งชาดำเย็น
ก็ร่วมวงสนทนาด้วยน้ำเสียงราบเรียบแต่เฉียบขาด
"พวกแกก็พูดไปเรื่อย ฟังความข้างเดียวหรือเปล่า?"
ผู้ใหญ่คงนั่งลง
"ข่าวเขาก็กำลังสอบสวนอยู่
อย่าเพิ่งไปเหมาเข่งว่าทุกคนที่สอบติดเขาโกงมาหมด
คนที่เขาตั้งใจอ่านหนังสือจนสอบได้ด้วยฝีมือตัวเองจริงๆ มันก็มี
ไม่งั้นเด็กต่างถิ่นที่ไม่มีเส้นสายจะสอบติดได้ยังไง"
"โถ่ ผู้ใหญ่..." น้าสมชายแย้ง
"ถ้าไม่มีมูล หมามันจะขี้เหรอ?
ข่าวออกโครมๆ ว่าระบบตรวจข้อสอบมีพิรุธ
บางศูนย์สอบมีคนคะแนนเต็มพุ่งพรวดพราดผิดปกติ
มันไม่แปลกไปหน่อยเหรอครับ?"
ลุงแก้วพยักหน้าเห็นด้วย
"ใช่คง... ยุคข้ามันก็มี
แต่อย่างน้อยมันยังแอบๆ ทำ
เดี๋ยวนี้กล้าทำกันโจ่งแจ้งจนน่าเกลียด
สงสารก็แต่พวกเด็กต่างจังหวัดที่ตั้งใจจริง
เงินค่าสมัคร ค่าเดินทาง ค่าติว ก็แทบไม่มีอยู่แล้ว
ต้องมาเจอระบบ 'ล็อกมง' แบบนี้ มันตัดอนาคตชัดๆ"
เสียงในสภากาแฟเริ่มแตกเป็นสองฝ่าย
ฝ่ายหนึ่งมองว่า "ระบบมันพังทลายไปแล้ว"
ขณะที่อีกฝ่ายยังพยายามมองว่า "เป็นแค่ปลาเน่าไม่กี่ตัว"
เฮียเพ้ง เจ้าของร้านที่ยืนชงโอเลี้ยงอยู่เงียบๆ
ส่งยิ้มแห้งๆ ก่อนจะพูดขึ้นมาลอยๆ ว่า:
"อั๊วว่านะ...
จะโกงจริงหรือไม่จริง สุดท้ายคนที่ซวยที่สุดก็คือ
'ประชาชน' นั่นแหละ
ถ้าได้คนโกงเข้าไปทำงาน
ท้องถิ่นเราจะเจริญได้ยังไง? เงินภาษีพวกเราทั้งนั้น"
คำพูดของเฮียเพ้งทำเอาทั้งโต๊ะเงียบกริบ...
ไม่มีใครเถียงต่อ
ได้แต่นั่งจิบกาแฟสลับกับมองดูพาดหัวข่าวในมือ
ด้วยความรู้สึกหน่วงในอก
เพราะทุกคนในที่นั้นต่างรู้ดีว่า
ตราบใดที่ "ใบเบิกทาง" สู่ระบบราชการ
ยังถูกเคลือบแคลงด้วยความไม่โปร่งใส
คำว่า "รับใช้ประชาชน"
ก็คงเป็นได้แค่คำสวยหรูที่เขียนไว้บนป้ายศูนย์ราชการเท่านั้น
ลุงเคน
